23 sierpnia 2025 r. weszła w życie nowelizacja prawa restrukturyzacyjnego i upadłościowego wraz z modyfikacjami przepisów o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Celem reformy było dostosowanie polskich regulacji do unijnej dyrektywy tzw. „drugiej szansy” oraz zwiększenie efektywności postępowań naprawczych.
Kluczowe rozwiązania:
1. Nowa możliwość zatwierdzania układu – cross-class cram-down
Sąd może zatwierdzić układ nawet bez zgody wszystkich grup wierzycieli, o ile:
- część grup go popiera (w tym co najmniej jedna uprzywilejowana, np. zabezpieczeni rzeczowo), lub
- poparcia udzieliła grupa, która w upadłości uzyskałaby choć częściowe zaspokojenie, a dodatkowo połowa wartości głosujących wierzytelności opowiedziała się „za”.
Rozwiązanie to ogranicza ryzyko blokowania układu przez pojedyncze grupy wierzycieli.
2. Obowiązkowy „test zaspokojenia”
W każdym postępowaniu restrukturyzacyjnym (z wyjątkiem mikroprzedsiębiorców) konieczne jest przygotowanie prognozy, która pokaże, jak wierzyciele zostaliby zaspokojeni:
- w ramach proponowanego układu,
- oraz w scenariuszu upadłościowym.
Test ten ma pomóc sądowi i wierzycielom ocenić realne skutki planu.
3. Włączenie wierzycieli zabezpieczonych do układu
Od tej pory wierzyciele posiadający zabezpieczenia rzeczowe są obligatoryjnie objęci układem. Zyskują oni gwarancję, że ich pozycja nie będzie gorsza niż w hipotetycznym postępowaniu upadłościowym.
4. Terminy i transparentność
- Wprowadzono 4-miesięczny limit na złożenie wniosku o zatwierdzenie układu od dnia obwieszczenia.
- Dokumenty kluczowe dla wierzycieli, w tym test zaspokojenia, muszą być im udostępnione odpowiednio wcześnie – co najmniej 30 dni przed głosowaniem.
5. Korekty układu przez sąd
Jeżeli układ zawiera drobne błędy techniczne lub niespójności, sąd zyskał możliwość dokonania niewielkich poprawek zamiast jego całkowitego odrzucenia.
6. Priorytet restrukturyzacji przed upadłością
W sytuacji, gdy równolegle złożone zostaną wnioski restrukturyzacyjny i upadłościowy, sąd w pierwszej kolejności zajmie się restrukturyzacją. Do czasu jej zakończenia lub prawomocnego umorzenia nie można ogłosić upadłości.
7. Dostęp do danych bankowych
Zmieniono przepisy o tajemnicy bankowej. Instytucje finansowe mogą przekazywać informacje objęte tajemnicą doradcom restrukturyzacyjnym i syndykom, co ma ułatwić ustalenie masy upadłości i realnego majątku dłużnika.
Podsumowanie
Nowelizacja z 23 sierpnia 2025 r. znacząco wzmacnia instrumenty restrukturyzacyjne w Polsce. Jej główne cele to:
- ułatwienie zawierania układów mimo oporu części wierzycieli,
- zapewnienie obiektywnej oceny opłacalności restrukturyzacji,
- większa ochrona wierzycieli zabezpieczonych,
- usprawnienie procedur i eliminacja nadmiernych formalności,
- wzmocnienie przejrzystości i dostępu do informacji.
